Orzekanie o odpowiedzialności wspólników spółki jawnej prowadzącą przedsiębiorstwo pod własną firmą i niebędąca inną spółką handlową. Nie posiada osobowości prawnej, ale ma zdolność prawną. Posiada swój majątek, który stanowią wkłady wniesione do spółki oraz mienie nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia.
Odpowiedzialność wspólników spółki jawnej
Orzekanie o odpowiedzialności wspólników spółki jawnej uregulowane zostało w art. 115 O.p. Zgodnie z § 1 tej regulacji, wspólnik spółki cywilnej, jawnej, odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki. Przepis § 1 stosuje się również do odpowiedzialności byłego wspólnika za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie, gdy był on wspólnikiem, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie, gdy był on wspólnikiem.
Orzekanie o odpowiedzialności wspólników spółki jawnej
W odniesieniu do wspólników (byłych wspólników) spółek osobowych przy przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki na te osoby brak jest dwufazowości postępowania, gdyż ma dojść do jednoczesnego określenia podstawy przenoszonej odpowiedzialności i określenia wielkości zobowiązania podatkowego podatnika lub płatnika, a w konsekwencji także ich osobistej odpowiedzialności, to wspólnicy (byli wspólnicy) powinni mieć realny wpływ na określenie przenoszonego na nich zobowiązania. Wielkość zobowiązania podatkowego podatnika lub płatnika, jako nieustalona odrębną decyzją wobec rozwiązanej spółki, może być w tym postępowaniu kwestionowana przez jej byłych wspólników. Tylko w sytuacji, gdy zapewniony jest udział w takim postępowaniu wszystkich osób trzecich, na których w takiej sytuacji przenoszona jest odpowiedzialność za zobowiązania podatnika, mogą one mieć wpływ na określenie przenoszonego na nich zobowiązania.
Udział byłych wspólników w postępowaniu
Wobec tego, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 115 § 4 i § 5 O.p. wielkość należności podatkowych podatnika ma być przedmiotem ustaleń i może być kwestionowana przez byłych wspólników, to byli wspólnicy powinni mieć zapewniony udział w tym postępowaniu. W takiej przypadku mamy do czynienia z wielością stron i organ powinien zapewnić wszystkim stronom udział w jednym postępowaniu. Odmienne stanowisko prowadziłoby do tego, że jeden z byłych wspólników, w postępowaniu, w którym doszłoby do jednoczesnego przeniesienia odpowiedzialności i określenia zobowiązania podatkowego miałby możliwość kwestionowania wielkości zobowiązania przenoszonego na niego jako osobę trzecią, inny natomiast nie biorący udziału w tym postępowaniu, takiej możliwości by nie miał (wyrok NSA z 8 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 4027/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Działania Fundacją Praw Podatnika M&W
W niniejszej sprawie obie decyzje NUCS, zarówno z (…) jaki (…), rozstrzygają tę samą kwestię. Organ dwukrotnie, ponownie rozpoznał sprawę i dwukrotnie potwierdził prawidłowość decyzji z (…) sierpnia 2022 r. Zatem dwukrotnie orzekł o wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za I kwartał 2019 r. dla spółki i dwukrotnie orzekł o solidarnej odpowiedzialności A.K. oraz W.N. jako byłych jej wspólników, za zaległości podatkowe z tytułu tego zobowiązania. Decyzja z (…) dotyczyła zatem sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją z (…).Wykrycie wady powagi rzeczy osądzonej, uregulowanej w art. 247 § 1 pkt 4 O.p. obliguje sąd administracyjny do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego z wyżej przytoczonych względów czyni niezasadnym odniesienie się do zarzutów podniesionych w skardze.
Teza WSA w Gorzowie Wlkp.
W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 115 § 4 i § 5 O.p. wielkość należności podatkowych podatnika ma być przedmiotem ustaleń i może być kwestionowana przez byłych wspólników, to byli wspólnicy powinni mieć zapewniony udział w tym postępowaniu. W takiej przypadku mamy do czynienia z wielością stron i organ powinien zapewnić wszystkim stronom udział w jednym postępowaniu. Odmienne stanowisko prowadziłoby do tego, że jeden z byłych wspólników, w postępowaniu, w którym doszłoby do jednoczesnego przeniesienia odpowiedzialności i określenia zobowiązania podatkowego miałby możliwość kwestionowania wielkości zobowiązania przenoszonego na niego jako osobę trzecią, inny natomiast nie biorący udziału w tym postępowaniu, takiej możliwości by nie miał. Zatem organ podatkowy ma obowiązek na podstawie art. 115 § 1-5 O.p., prowadzić postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego spółki jawnej oraz orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej byłych wspólników tej spółki za jej zaległości podatkowe, z udziałem wszystkich osób będących w danym okresie wspólnikami spółki. -wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 12.12.2024 r., I SA/Go 216/24, LEX nr 3794350.