Prawa podatnika

Prawa podatnika:

Płać tylko tyle, ile należy.

Jeżeli zapłacisz więcej, masz prawo do zwrotu nadpłaty podatku

Nadpłata powstaje w sytuacji, gdy zapłacisz podatek nienależny (tzn. zapłacisz podatek, pomimo że nie ciążył na tobie obowiązek jego zapłaty) lub w wysokości wyższej niż powinieneś zapłacić. Z nadpłatą mamy również do czynienia, jeżeli płatnik (tj. pośrednik w rozliczeniu podatku, najczęściej pracodawca lub organ rentowy) pobrał podatek nienależny lub pobrał go w wysokości wyższej niż powinien. W tych sytuacjach masz prawo złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku.

Nadpłata, wraz z jej oprocentowaniem, podlega zaliczeniu z urzędu na poczet:

• zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę,
• odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek,
• kosztów upomnienia oraz
• bieżących zobowiązań podatkowych,

a w razie ich braku podlega zwrotowi z urzędu – chyba że złożysz wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych.

W sytuacji gdy nie masz obowiązku posiadania rachunku w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej (SKOK), zwrot nadpłaty następuje przekazem pocztowym, chyba że zażądasz zwrotu w kasie. Jeżeli chcesz zwrotu nadpłaty na rachunek bankowy lub w SKOK, złóż w urzędzie skarbowym formularz ZAP-3 (lub NIP-8), a jeżeli jesteś przedsiębiorcą objętym wpisem do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej – złóż wniosek CEIDG-1 i wskaż numer rachunku (czytaj więcej). Przy zwrocie przekazem pocztowym pamiętaj, że nadpłata jest pomniejszana o koszty jej zwrotu.

Jeżeli organ podatkowy spóźni się ze zwrotem nadpłaty, przysługuje ci oprocentowanie w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę, które pobiera się od zaległości podatkowych.

Prawo do korekty deklaracji (zeznania)

Jeżeli przy sporządzaniu deklaracji (zeznania) popełniłeś błąd, który dotyczy wysokości zobowiązania podatkowego, wysokości kwoty nadpłaty lub zwrotu podatku oraz innych danych zawartych w ich treści — masz prawo poprawić ten błąd, składając korektę deklaracji (zeznania). Prawo do korekty ulega zawieszeniu na czas trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej (w zakresie zobowiązań podatkowych, których dotyczy postępowanie lub kontrola).

Uwaga! Aby skorygować deklarację (zeznanie), złóż korektę.

Pamiętaj, żeby zapłacić zaległy podatek lub zwrócić nadpłatę (którą nienależnie wykazałeś i otrzymałeś jej zwrot) – wraz z odsetkami.

Jeżeli w wyniku korekty deklaracji zmiana wysokości zobowiązania podatkowego, nadpłaty, zwrotu podatku, nadwyżki podatku do przeniesienia lub wysokości straty nie będzie przekraczać 5000 zł, to w przypadku błędów rachunkowych i oczywistych omyłek, korektę deklaracji zrobi za ciebie organ podatkowy. Uwierzytelnioną kopię korekty otrzymasz do akceptacji – z prawem wniesienia sprzeciwu. Jeśli go nie wniesiesz, to korekta przygotowana przez urząd skarbowy wywołuje takie same skutki prawne, jak korekta złożona przez ciebie.

Gdy złożysz prawnie skuteczną korektę deklaracji – nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia upływu terminu do złożenia deklaracji (z wyjątkiem korekt składanych w związku z kontrolą podatkową lub czynnościami sprawdzającymi) i zapłacisz zaległość podatkową w całości, w ciągu 7 dni od dnia złożenia korekty – możesz zastosować obniżoną stawkę odsetek za zwłokę w wysokości 1/2 podstawowej stawki.

Prawo do żądania zaświadczenia

Jeżeli określony przepis prawa wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego lub posiadasz interes prawny w urzędowym potwierdzeniu takich faktów lub stanu, możesz żądać wydania przez organ podatkowy zaświadczenia (np. o niezaleganiu w podatkach). Zaświadczenie powinno być wydane nie później niż w terminie 7 dni. Organ podatkowy może je wydać jedynie w granicach twojego żądania.

Prawo do ochrony twoich danych 

Wiedz, że indywidualne dane zawarte w deklaracjach podatkowych oraz we wszelkich innych dokumentach i informacjach składanych do organu podatkowego, a także dane, które wynikają z akt spraw podatkowych, są objęte tajemnicą skarbową. Bezprawne ujawnienie tych informacji podlega odpowiedzialności karnej.

Prawo do ulg w spłacie zobowiazań podatkowych

Jeśli rozliczasz się za pośrednictwem płatnika, czyli uzyskujesz dochody ze stosunku pracy, emerytury, renty itp., możesz wystąpić do organu podatkowego z wnioskiem o zwolnienie płatnika (pracodawca, ZUS) z obowiązku pobrania podatku. Kiedy składasz taki wniosek, wykaż, że pobranie podatku zagraża twoim ważnym interesom, w szczególności twojej egzystencji lub uprawdopodobnij, że pobrany podatek byłby niewspółmiernie wysoki w stosunku do podatku należnego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy.

Jeżeli sam wpłacasz zaliczki na podatek, organ podatkowy – na twój wniosek – ograniczy pobór zaliczek na podatek, jeżeli uprawdopodobnisz, że zaliczki, obliczone według zasad określonych w ustawach podatkowych, byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu lub zysku przewidywanego na dany rok podatkowy.

Jeśli przemawia za tym twój ważny interes lub interes publiczny, możesz również zwrócić się do organu podatkowego z wnioskiem:

• o odroczenie terminu płatności podatku lub zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek,
• o rozłożenie na raty zapłaty podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek,
• o umorzenie w całości lub w części zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej (jest to opłata ustalana za korzystanie z układu ratalnego lub odroczenia).

Ulgi te są przyznawane wyjątkowo, tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

Jeżeli prowadzisz działalność gospodarczą, to pełen katalog spraw, w których może ci pomóc organ podatkowy, znajdziesz w Ordynacji podatkowej.

Prawo do pisemnej interpretacji 

Jeżeli masz wątpliwości, jak zastosować przepisy prawa podatkowego w twojej indywidualnej sprawie, możesz zwrócić się z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej.

Od 1 marca 2017 r. wydaje je wyspecjalizowany organ Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS).

Uwaga! Jeśli występujesz z zapytaniem, wyczerpująco przedstaw stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe oraz własne stanowisko w sprawie oceny prawnej tego stanu albo zdarzenia.

Nie otrzymasz interpretacji indywidualnej, jeżeli:

• przedstawione elementy stanu faktycznego są w dniu złożenia wniosku o interpretację przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej oraz
• w tym zakresie sprawa została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego,
• kwestia, o którą pytasz, była już rozstrzygnięta w interpretacji ogólnej lub jeżeli opisane przez ciebie zagadnienie uzasadnia przypuszczenie, że twoje działanie może zmierzać do unikania opodatkowania.

Koszt wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej to 40 zł, które należy wpłacić w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku. W przypadku wystąpienia w jednym wniosku kilku odrębnych stanów faktycznych lub zdarzeń przyszłych – opłatę pobiera się od każdego przedstawionego we wniosku odrębnego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.

Jeżeli zapłacona przez ciebie opłata jest nienależna, to wówczas otrzymasz jej zwrot nie później niż w terminie 7 dni od dnia zakończenia postępowania w sprawie wydania interpretacji. Opłatę zwraca się wyłącznie w przypadku gdy:

• wycofasz cały wniosek – otrzymasz całą opłatę,
• wycofasz część wniosku w odniesieniu do przedstawionego w nim odrębnego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego – otrzymasz odpowiednią część opłaty,
• zapłacisz więcej, niż powinieneś – otrzymasz nadpłaconą kwotę.

Indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego są wydawane w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wniosku.

Więcej informacji znajdziesz na stronie Krajowej Informacji Skarbowej w zakładce: Załatwianie spraw/Wydawanie interpretacji.

Prawo do ustanowienia pełnomocnika do podpisania zeznania (deklaracji)

Możesz ustanowić pełnomocnika do podpisania twojego zeznania (deklaracji). Podpisanie deklaracji przez pełnomocnika zwalnia cię z obowiązku podpisania tej deklaracji (jeżeli odrębne ustawy nie stanowią inaczej).

Prawa w toku procedur podatkowych

Prawo do czynnego udziału w postępowaniu podatkowym 

Masz prawo czynnie uczestniczyć, osobiście lub za pośrednictwem pełnomocnika (ogólnego, szczególnego) w każdej czynności prowadzonego wobec ciebie postępowania podatkowego, niezależnie od tego czy prowadzi je organ pierwszej czy drugiej instancji.

Pełnomocnictwo ogólne upoważnia do działania we wszystkich sprawach podatkowych oraz w innych sprawach, które należą do właściwości organów podatkowych. Natomiast pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie, która należy do właściwości organu podatkowego.

Masz zatem prawo wglądu w akta sprawy w lokalu organu podatkowego w obecności pracownika tego organu, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń. Ponadto możesz żądać wydania kopii akt sprawy lub ich uwierzytelnionych odpisów albo uwierzytelnienia kopii akt sprawy. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania.

Przed wydaniem decyzji możesz wypowiedzieć się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, w terminie 7 dni od doręczenia zawiadomienia organu podatkowego.

Prawo do terminowego załatwienia sprawy przez urząd

Masz prawo oczekiwać, że twoja sprawa zostanie załatwiona bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawa szczególnie skomplikowana – nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. Jeżeli złożyłeś wniosek o przeprowadzenie rozprawy albo rozprawę przeprowadzono z urzędu, załatwienie sprawy powinno nastąpić nie później niż w ciągu 3 miesięcy.

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy musi cię zawiadomić, podać przyczyny niedotrzymania terminu i wskazać nowy termin załatwienia sprawy.

Ponadto w przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie lub w terminie wskazanym w zawiadomieniu przysługuje ci prawo złożenia ponaglenia do:

• organu podatkowego wyższego stopnia,
• dyrektora izby administracji skarbowej, jeżeli sprawa dotyczy rozpatrywania odwołań od decyzji związanych z kontrolą, wydanych przez naczelnika urzędu celno-skarbowego,
• Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby administracji skarbowej.

Prawo do przywrócenia terminów procesowych

W sytuacji gdy nie dotrzymasz terminu procesowego, określonego do dokonania czynności (np. do wniesienia odwołania, zażalenia) możesz wystąpić do właściwego organu podatkowego z wnioskiem o jego przywrócenie.

Organ podatkowy ma obowiązek przywrócić termin, jeżeli łącznie spełnisz następujące warunki:

• uprawdopodobnisz, że uchybienie terminu nastąpiło bez twojej winy,
• złożysz wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi,
• jednocześnie z wniesieniem wniosku dopełnisz czynności, dla której był określony termin.

Prawo do zaskarżania decyzji 

Możesz wnieść odwołanie od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o czym zostaniesz pouczony w decyzji. Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Odwołanie powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres twojego żądania, które jest przedmiotem odwołania, oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie.

Na twój uzasadniony wniosek organ odwoławczy może przeprowadzić rozprawę, na której możesz składać wyjaśnienia, zgłaszać żądania, propozycje i zarzuty oraz przedstawiać dowody na ich poparcie.

Jeżeli już wniosłeś odwołanie, możesz je wycofać w każdym momencie toczącego się postępowania odwoławczego – do momentu wydania decyzji przez organ odwoławczy. Jednak organ odwoławczy może odrzucić wniosek o wycofanie odwołania, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że pozostanie w mocy decyzji, która jest dotknięta poważnymi wadami prawnymi.

W przypadku decyzji wydanej przez organ odwoławczy przysługuje ci – za pośrednictwem tego organu – prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji (zostaniesz o tym pouczony w decyzji).

Wykonanie decyzji 

Decyzja nieostateczna, która nakłada na ciebie obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu – chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Nadanie takiego rygoru następuje w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie.

Organ podatkowy pierwszej instancji wstrzymuje wykonanie decyzji ostatecznej w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego:

• na wniosek podatnika – po przyjęciu zabezpieczenia wykonania zobowiązania, które wynika z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę, w formie m.in. gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej, poręczenia banku – do wysokości zabezpieczenia i na czas jego trwania,
• z urzędu – po prawomocnym wpisie hipoteki przymusowej lub wpisie zastawu skarbowego korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia, które zabezpieczają wykonanie zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę – do wysokości odpowiadającej wartości przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego.

Wstrzymanie wykonania decyzji nie pozbawia cię możliwości dobrowolnego wykonania decyzji.

Prawo do zaskarżania postępowania

Podobne zasady obowiązują w przypadku zaskarżenia postanowienia, z tym że na postanowienie możesz wnieść zażalenie w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Zażalenie możesz wnieść tylko wtedy, gdy ustawa – Ordynacja podatkowa tak stanowi. O prawie, terminie i sposobie wniesienia zażalenia zostaniesz pouczony w postanowieniu.

Prawo do wzruszenia ostatecznej decyzji 

Jeśli decyzja, która cię dotyczy, stała się ostateczna, możesz wystąpić do organu podatkowego o jej wzruszenie w określonych w ustawie sytuacjach, w trybie:

• wznowienia postępowania,
• stwierdzenia jej nieważności,
• uchylenia lub zmiany.

Przepisy określają konkretne przesłanki do zastosowania każdego z tych trybów procesowych. Wybierz taki tryb, który odpowiada – według ciebie – okolicznościom, które występują w twojej sprawie. Te tryby postępowania mają nadzwyczajny charakter.

Prawo do wystąpienia o zwrot kosztów postępowania

Organ podatkowy ma obowiązek, na twoje żądanie, zwrócić koszty postępowania, m.in. obejmujące koszty podróży związane z twoim osobistym stawiennictwem, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu bądź gdy zostałeś błędnie wezwany do stawienia się w organie podatkowym. Żądanie zwrotu poniesionych kosztów podróży powinieneś zgłosić organowi podatkowemu, który prowadzi postępowanie, przed wydaniem decyzji w sprawie, inaczej możesz utracić to roszczenie.

Jeżeli organ podatkowy poniósł koszty postępowania w twoim interesie lub na twoje żądanie, a nie wynikają one z ustawowego obowiązku organu prowadzącego postępowanie, to możesz zostać obciążony tymi kosztami.

Prawa w zakresie kontroli podatkowej 

Powinieneś zostać zawiadomiony z zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej. Przepisy Ordynacji podatkowej przewidują wyjątki, gdy organ podatkowy nie zawiadomi cię o tym. W takiej sytuacji, po wszczęciu kontroli, zostaniesz poinformowany o tym, dlaczego nie otrzymałeś takiego zawiadomienia.

Kontrolę rozpoczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Rozpoczęcie kontroli przed upływem 7 dni wymaga twojej zgody lub wniosku.

Natomiast jeżeli kontrola nie rozpocznie się w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, jej rozpoczęcie wymaga ponownego zawiadomienia.

Generalnie kontrola podatkowa następuje przez doręczenie kontrolowanemu upoważnienia do jej przeprowadzenia oraz okazanie mu legitymacji służbowej przez osobę, która przeprowadza kontrolę. W upoważnieniu do przeprowadzenia takiej kontroli znajduje się pouczenie o twoich podstawowych prawach i obowiązkach podczas kontroli.

Jeżeli nie zgadzasz się z ustaleniami kontroli możesz przedstawić swoje zastrzeżenia lub wyjaśnienia oraz jednocześnie wskazać wnioski dowodowe. Masz na to 14 dni od dnia doręczenia protokołu kontroli. Kontrolujący ma obowiązek ustosunkować się do twoich uwag.

Źródło: www.podatki.gov.pl